Şerê Emperyalan û Hewldana Ji Nû ve Sêwirandina Cîhan û Herêmê

Bi hilweşîna Yekîtiya Sovyetê û dewletên Ewropaya Rojhilat di salên 1980 û 1990î de, hevsengiya nîzamê cîhanê yê ku dihat zanîn têk çû. Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYA) û dewletên sermayedariyê yên Rojavayî hewl dan ku ji vê têkçûnê sûd werbigirin da ku serdestiya xwe ya leşkerî, siyasî û îdeolojîk bê reqîb ferz bikin.

Lê rastî ji ya ku li ser rûyê erdê dihat dîtin aloztir bû. Ne tenê modela dewletên ku wê demê wekî “sosyalîst” dihatin binavkirin — ku di rastiyê de xêncî navê xwe ti têkiliya wan bi sosyalîzmê re tune bû — hilweşiya, belkî hemû pergala sermayedariyê bixwe di krîzê de bû. Ti rêya derketinê ji vê krîza wê ya kronîk re tune bû xêncî zêdetir şer û xizanîkirinê. Emperyalîzma Amerîkî bawer dikir ku wê bi rêya şeran serdestiya xwe ya aborî û jeopolîtîk li ser cîhanê ferz bike û nîzameke nû ya cîhanî ava bike ku tê de wekî hêzeke bê reqîb bi tenê bisekine, an jî ya ku di stratejiya xwe de jê re digot “Sedsala Amerîkî ya Nû”. Rastiya rewşê berevajî vê yekê nîşan dide. Di nav çend dehsalên şerên leşkerî û aborî yên emperyalîst de, hêzên herêmî yên leşkerî û aborî yên bihêz ên wekî Çîn, Hindistan, Efrîqaya Başûr û Brezîlya derketin holê; di herêma me de jî Îsraîl, Tirkiye û Îran bûn lîstikvanên sereke. Daîrkirina Iraqê ji aliyê Amerîka û Îngilîstanê ve di sala 2003an de di vê dîmenê aloz de bû xaleke girîng. Têkçûna DYAyê li Iraqê ku di sala 2011an de gihişt lûtkeyê û piştî wê jî nîşaneyeke zelal bû ku serdestiya emperyalîzma Amerîkî ber bi daketinê ve diçe, berovajî îdîayên wan. Ji aliyê aborî ve, Çîn bû reqîbê wê yê herî mezin ê leşkerî û aborî, û hêzên herêmî serbixwetir rolên mezin lîstin. Seranserê cîhanê, şerê li Ûkraynayê ji sala 2022an vir ve bû şahidê nîzameke nû ya cîhanî ku hîna zelal nebûye û di nav nakokiyên kûr de dijî. Ji aliyê herêmî ve jî, şerên ku bi taybetî ji sala 2023an vir ve didomin, di şerê emperyalîst ê ku îro li dijî Îranê berdewam dike de gihiştin lûtkeya xwe.

Ti nîzamê cîhanî an herêmî yê îstîqrar nîne; berovajî vê yekê, aloziyeke xwîndar a cîhanî û herêmî ya pergala sermayedar heye. Ev welidineke xwîndar e di nav pergaleke sermayedar a li ser bingeha reqabet û qezencê ku di nav krîzê de ye û ber bi berdewamiya dirêj ve diçe, ser hesabê jiyana gelan û çînên karker û mafê wan ê jiyana azad, birûmet û serbixwe. Ji ber vê yekê, helwesta sosyalîst a şoreşgerî hemî demê li dijî şerên emperyalîstan ên di navbera wan de bûye, û piştgiriya navneteweyî ya karker û kedkaran domandiye, û teqez kiriye ku dijminê wan ê sereke di her welatî de hikûmetên wan bixwe ne, û ew li dijî şerên emperyalîst ên li ser welat û gelên bindest û mêtingerkirî ne.

Şerê emperyalîst ê Amerîkî-Siyonîst ê ku niha li dijî Îranê tê meşandin, bi tundî pirsa diyakirina helwestê datîne pêşiya me. Berevajî tiştê ku hin kes di çepgiriya reformxwaz a Sûrî de destnîşan dikin, mirov nikare emperyalîzma Amerîkî û Îranê bixe ser heman astî. Amerîka, ku hêza emperyalîst a herî mezin e, şerê xwe li dijî Îranê dimeşîne da ku pergal û gelê Îranê ji bo berjewendiyên xwe bi mecbûrî teslîm bike. Mirov nikare di rêza hêzeke emperyalîst a hov de li dijî dewlet û gelekî zeîftir bisekine. Eger em di nav nîqaşên berê û niha de ligel têkoşîna gelê Îranê ya li dijî rejîma wan ji bo demokrasiyê, edaleta civakî û guherîna bingehîn sekinîn û radiwestin, şerê emperyalîst ê niha li dijî Îranê bû sedema rawestandina van têkoşînan û yekxistina rêzan li dora rejîma mövcud. Her weha têkçûna Îranê wê bibe sedem ku hemû herêm bikeve bin serdestiya Îsraîlê bi piştgiriya Amerîkî û veguhere hêza herî mezin a herêmî ku kontrolê li ser gel û welatên herêmê bike da ku bi Tirkiyeya Erdogan re ji pozîsyona serdestiyê re reqabetê bike, ser hesabê deryayek xwîna gelên me û berjewendiyên wan.

Ji ber vê yekê, ev şerê emperyalîst ji me dixwaze ku em li dijî wê û li dijî rejîmên xulam ên ku di nav de cih digirin bisekinin. Ji ber ku têkçûna Îranê di wateya serdestiya emperyalîst a Amerîkî-Siyonîst li ser tevahiya herêmê de ye, û têkçûna ruhê berxwedanê ye ligel paşveçûna berfireh a şiyanên gelên herêmê ji bo têkoşîna azadiyê.

Rewşa Sûriyê di nav dilê vê aloziya herêmî û cîhanî de cih digire. Wekî ku êdî tê zanîn, desthilatdariya nû — ku aliyekî şoreşa dijber e — bi lihevkirina dewletên herêmî û cîhanî radestî desthilatdariyê hat kirin. Serokê Amerîkî ti derfetê winda nake ku li hemberî serê desthilatdariya Termîdorî ya nû eşkere bike ku wî desthilatdariya Sûriyê bi pejirandina Tirkî û Îsraîlê daye wan.

Teveku desthilatdariya Termîdorî ya niha lawaz e û pişta xwe dispêre mîlîsên cîhadî û mezhebî û seferberkirina cesedê faşîst ji bo kuştin, tirsandin, komkujî û ferzkirina desthilatdariya xwe, ew dîsa jî her dem amade ye ku daxwazên arbabên xwe pêk bîne: çî ji rola wê ya gengaz a li dijî Hizbullaha Libnanê, çî ji şerê wê ê di destpêka vê salê de ji bo belavkirina Rêveberiya Xweser û hewldana têkbirina tevgera Kurdî, û gihîştina heta tundkirina sînorên rojhilat da ku rê li ber peywendiya di navbera Iraq û tevgera berxwedanê ya li Libnanê de bigire, û di dawiyê de rawestandina şandina şervanên xwe — wekî ku nûçe nîşan didin — ji bo Erebistana Siûdî û dewletên Kendavê wekî ku berê li ser daxwaza Tirkiyê ji welatên din re şandibû. Ev desthilatdariyeke xulam e, ku xwediyên wê pir in: DYA û Rojava, Tirkiye, dewletên Kendavê û Îsraîl. Ew ji dewletê zêdetir nêzî şîrketeke kirêgirtiyan e ku di xizmeta xwediyên xwe de ye.

Di vê derbarê de, hin parçeyên çepgiriya reformxwaz û Stalînîst a Sûrî radibin ku vê yekê rewa bikin û dibêjin guherînên rejîman li Sûriyê her dem bi destwerdanên emperyalîst çêbûne, lewma desthilatdariya nû ne îstîsna ye. Ew li ser vê pûçiya fersendperest a ku wan taybet dike zêde dikin ku dewletên herêmî û navneteweyî yên ku ev desthilatdariya nû anîne ser desthilatdariyê, li ser vê desthilatdariyê ferz dikin ku ne zordar be û demokratîk be! Çi pûçî û dereveke feqîr e ev cureyê hêzên siyasî yên “çep”. Bi taybetî ku ew di nav hêzên reformxwaz û lîberal de bûn ku berê, di bin desthilatdariya çeteya malbata Esed de, behîs li ser destwerdana Îran, Rûsya û Çînê dikirin da ku rejîma Esed bi rêya muzakereyan reform bikin. Ev partiyên “çep” û “demokratîk” in ku siyaseta wan tenê li ser behîsê, an rasttir bêgotin li ser girêdanbûna bi niyeta baş a ku ji bo vê an wê dewleta herêmî û emperyalîst dihesibînin hatine avakirin; ew amûrê guherînê di welatê me de ne gelên wê, belkî “destê veşartî” ê dewletên mezin û herêmî dibînin. Behîseke wusa têkçûyî em encamên wê di welatê me û herêmê de dibînin: karesateke ku binê wê tune ye.

Berevajî vê yekê, em bang dikin ku em piştê bispêrin gelên xwe û kedkarên wan ku ew hêzên guherînê yên rastîn in, û piştgiriya navneteweyî di navbera wan û hêzên wan ên azadîxwaz û çep de ava bikin. Hilweşandina van rejîmên xulam û pêkanîna guherîneke civakî û siyasî ya bingehîn ku li ser berjewendiyên gel û kedkaran û avakirina saziyên rêveberiya wan a demokratîk ji jêr ve be, rêya yekane ye ji bo rawestandina şerên emperyalîst, serjêkirina xwînê û wêranîya domdar, û vegerandina serwerî, azadî û birûmetiya gelan.

Hemû Desthilatdarî û Sermaye ji bo Gel re!

Partiya Çep a Şoreşgerî di Sûriyê de

Tîrmeh / Tîrmeh 2026